Η europeana δεν είναι απλώς μια μηχανή αναζήτησης. Είναι η πολιτιστική κληρονομιά της Γηραιάς Ηπείρου στα δάχτυλά μας.
Από την εφημερίδα “Η Καθημερινή” 21/11
Του Κωστα Καρκαγιαννη
Ποια βιβλία θέλετε να διαβάσετε; Ποια μουσικά κομμάτια θέλετε να ακούσετε; Ποιες μεγάλες θεατρικές παραστάσεις θέλετε να δείτε, ποιες ταινίες; Σας αρέσει το Ρέκβιεμ του Μότσαρτ, έχετε, όμως, δει την πρωτότυπη παρτιτούρα του; Δεν θα είχε ενδιαφέρον να διαβάσετε και την αλληλογραφία του Μότσαρτ την εποχή που έγραφε το Ρέκβιεμ; Και δεν θα ήταν ωραίο να ακούτε παράλληλα διαφορετικές εκτελέσεις του έργου από σημαντικούς μαέστρους και ορχήστρες; Ολα αυτά και πολλά ακόμη θαυμαστά, όπως να διαβάσετε το πρώτο σωζόμενο αντίγραφο της Καινής Διαθήκης, μπορείτε να τα απολαύσετε από σήμερα από το σπίτι σας. Το μόνο που πρέπει να κάνετε είναι να επισκεφθείτε το νέο, ψηφιακό μουσείο της ευρωπαϊκής κληρονομιάς που «άνοιξε» χθες την πύλη του στην ηλεκτρονική διεύθυνση www.europeana.eu
Μόνο το 2% από Ελλάδα
Η europeana απευθύνεται σε ευρύτατο κοινό και για του λόγου το αληθές, ιδού ένα ελάχιστο δείγμα από τις ψηφιακές συλλογές της: Τηλεοπτική μετάδοση από την πτώση του Τείχους του Βερολίνου, η Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου από το 1789 ή Τα Ανθη του Κακού του Μπωντλαίρ, η Θεία Κωμωδία του Δάντη, η Χάρτα του Ρήγα, πορτογαλικοί χάρτες που απεικονίζουν τον Νέο Κόσμο, λαϊκά τραγούδια από τις τέσσερις γωνιές της Ευρώπης, στιγμιότυπα από αγώνες ποδοσφαίρου τη δεκαετία του ’60, ταινίες από τα πεδία των μαχών του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου… Επιπλέον, η πρόσβαση είναι ελεύθερη και δωρεάν για όλους και, ακόμη σημαντικότερο, μπορείτε να «κατεβάσετε» όποιο έκθεμα σας αρέσει.
Η europeana είναι στην πραγματικότητα μια διαδικτυακή πύλη. Περιλαμβάνει σχεδόν κάθε είδους υλικό, βιβλία, πίνακες, σκίτσα, αρχεία, ταινίες, ηχογραφήσεις, φωτογραφίες, τηλεοπτικές μεταδόσεις από περισσότερα από χίλιες εθνικές βιβλιοθήκες, μουσεία και πολιτιστικά ιδρύματα. Εχει δύο βασικά προτερήματα που σχεδόν ακυρώνουν το εγγενές μειονέκτημα του Ιντερνετ: Πρώτον, η ύλη της είναι οργανωμένη και ταξινομημένη από ειδικούς και, δεύτερον, τα εκθέματα και οι πληροφορίες που θα βρείτε στην europeana είναι όλα αυθεντικά και τεκμηριωμένα. «Βρισκόμαστε στην αρχή. Σήμερα διαθέτουμε σχεδόν τρία εκατομμύρια εκθέματα, αλλά μέχρι το 2010 θα έχουμε δέκα εκατομμύρια», δηλώνει στην «Κ» η κ. Βίβιαν Ρέντινγκ, επίτροπος για την Κοινωνία της Πληροφορίας και τα ΜΜΕ. Κάποιος θα μπορούσε να σκεφτεί και τι περισσότερο προσφέρει η europeana από το google; «Η europeana δεν είναι μια μηχανή αναζήτησης. Είναι η πολιτιστική μας κληρονομιά στα ακροδάχτυλά μας. Οι καλύτεροι ειδικοί μας έχουν καταρτίσει τις ψηφιακές συλλογές της europeana. Ο επισκέπτης δεν χάνεται μέσα στον όγκο των πληροφοριών. Είναι ταξινομημένες ανά κατηγορίες και καθένας επιλέγει πού θέλει να πάει», απαντάει η κ. Ρέντινγκ. Υπάρχουν όμως και άλλα πλεονεκτήματα, για παράδειγμα, στην europeana για πρώτη φορά μπορεί ο επισκέπτης να διαβάσει ολόκληρο το χειρόγραφο Codex Sinaiticus, γραμμένο τον 4ο αιώνα μ. Χ., το οποίο είναι το παλαιότερο σημαντικό βιβλίο στον κόσμο. Στις 350 σελίδες του περιλαμβάνει τη Βίβλο σε ελληνική μετάφραση και το πρώτο πλήρες αντίγραφο της Καινής Διαθήκης. Το χειρόγραφο χάθηκε στο πέρασμα των αιώνων και ανακαλύφθηκε ξανά τον 19ο αιώνα στην Αίγυπτο. Σήμερα τμήματά του είναι διασκορπισμένα στη Βρετανία, τη Ρωσία και την Αίγυπτο. Αντί λοιπόν κάποιος να ταξιδέψει στις τέσσερις γωνιές του κόσμου, δεν έχει παρά να ανοίξει τον υπολογιστή του και να διαβάσει ολόκληρο το χειρόγραφο.
«Πρέπει να επιλέξουμε»
Μοναδική απαίτηση για να ενταχθεί ένα έκθεμα στην europeana είναι να έχει ψηφιακή μορφή. Δυστυχώς, προς το παρόν τα ελληνικά εκθέματα αποτελούν μόλις το 2% της συλλογής. Δεν ξέρω αν σας παρηγορεί το γεγονός ότι Ιταλία, Γερμανία και Ισπανία συμμετέχουν με ακόμη μικρότερο ποσοστό, ενώ η Γαλλία βρίσκεται στην κορυφή με 52% και ακολουθούν Ολλανδία και Βρετανία με 10%. «Είναι θέμα βούλησης. Φαντάζομαι ότι σε πολλές χώρες, όπως και στην Ελλάδα, θα ανακύψουν ερωτήματα. Γιατί η Ελλάδα με τόσο πλούσια πολιτιστική κληρονομιά δεν συμμετέχει ενεργότερα. Σίγουρα το 2% είναι κάτω από τις δυνατότητές της. Επειδή δεν μπορούμε να ψηφιοποιήσουμε τα πάντα, θα πρέπει να επιλέξουμε τα πιο σημαντικά. Βρισκόμαστε στην αρχή μιας νέας περιπέτειας», μας διαβεβαιώνει η κ. Ρέντινγκ.
