Εμφανισιακά, η πύλη Marunouchi στο σιδηροδρομικό σταθμό του Τόκιο δεν διαφέρει σε τίποτα από τις υπόλοιπες εισόδους από τις οποίες πρέπει να περάσει κανείς για να φτάσει στις αποβάθρες.
Από την εφημερίδα “Καθημερινή” 28/02/2009
Tου Kωστα Δεληγιαννη
Εκτός από μία μικρή λεπτομέρεια: η εταιρεία East Japan Railway, στην οποία ανήκει ο σταθμός, έχει εγκαταστήσει στη συγκεκριμένη πύλη μία πλατφόρμα που δονείται αμυδρά τη στιγμή που κάποιος περπατά πάνω της. Χάρις στον ειδικό μηχανισμό που βρίσκεται κάτω από την πλατφόρμα, οι δονήσεις αυτές αξιοποιούνται για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας – ενέργειας που μπορεί να αντιστοιχεί σε μικρή ποσότητα ρεύματος κάθε φορά που ένας επιβάτης διασχίζει το σημείο, όμως γίνεται υπολογίσιμη αν αναλογιστεί κανείς πως την πλατφόρμα χρησιμοποιούν καθημερινά 700.000 άνθρωποι για να φτάσουν μέχρι το τρένο. Σύμφωνα με την ίδια την εταιρεία, η ενέργεια που παράγεται με αυτό τον τρόπο είναι αρκετή για να ηλεκτροδοτήσει τις φωτεινές επιγραφές του σταθμού αλλά και τα ακυρωτικά μηχανήματα.
Η καινοτομία της ιδέας της East Japan Railway, σημειώνουν πολλοί ειδικοί, δεν έχει να κάνει τόσο με το μηχανισμό παραγωγής του ηλεκτρικού ρεύματος όσο με το γεγονός ότι η ιαπωνική επιχείρηση ήταν από τις πρώτες στον κόσμο που σκέφτηκε να αξιοποιήσει τους πολυσύχναστους διαδρόμους της για να εξοικονομήσει ενέργεια. Αλλωστε, αυτός ο μηχανισμός είναι γνωστός στους επιστήμονες εδώ και δεκαετίες: βασίζεται στο πιεζοηλεκτρικό φαινόμενο, μία ιδιότητα που έχουν πολλά στερεά υλικά να δημιουργούν ηλεκτρική τάση όταν δέχονται πίεση, φαινόμενο που μέχρι σήμερα χρησιμοποιείται για την κατασκευή μικροφώνων και ζυγαριών. Στις πρώτες επιχειρήσεις, οι οποίες αποφάσισαν να μιμηθούν την ιαπωνική σιδηροδρομική εταιρεία συγκαταλέγονται δύο… club, το Watt στο Αμστερνταμ και το Surya στο Λονδίνο, τα οποία τοποθέτησαν μία παρόμοια εγκατάσταση κάτω από τις πίστες τους. Καθώς οι πελάτες χορεύουν η πίστα συμπιέζεται κατά δύο εκατοστά, παράγοντας ηλεκτρικό ρεύμα, που όχι μόνο επαρκεί για το φωτισμό, αλλά μπορεί να καλύψει έως και το 60% των αναγκών του καταστήματος σε ηλεκτρισμό.
Βέβαια, σε όλες αυτές τις περιπτώσεις η ενέργεια ουσιαστικά παρέχεται… δωρεάν από τους πελάτες στο σύστημα ηλεκτροδότησης των εν λόγω εταιρειών. Τι γίνεται όμως στην περίπτωση που κάποιος θέλει να εκμεταλλευτεί το βάδισμά του για να φορτίσει το κινητό του τηλέφωνο; Αλλοι επιστήμονες εργάζονται και προς αυτή την κατεύθυνση, όπως για παράδειγμα ο Max Donelan από το Πανεπιστήμιο Simon Fraser, ο οποίος ανέπτυξε μία συσκευή η οποία δένεται στο γόνατο και παράγει ρεύμα καθώς το πόδι κινείται παλινδρομικά κατά την εναλλαγή των βημάτων. Με το όνομα BioMechanical Energy Harvester, η συσκευή αυτή «παρακολουθεί» την κίνηση των ποδιών έτσι ώστε να τίθεται σε λειτουργία μόνο όταν το γόνατο ανακόπτει την κίνηση της γάμπας προς τα εμπρός, έτσι ώστε να μη δυσχεραίνει το βάδισμα και να μην αναγκάζει το χρήστη του να καταβάλλει περισσότερο κόπο.
Αν και με διαφορετική φιλοσοφία, σε στάδιο ανάπτυξης βρίσκονται επίσης και άλλες παρόμοιες συσκευές οι οποίες αξιοποιούν το ανθρώπινο σώμα: ειδικά σακίδια σαν το Lightning Pack που ταλαντώνονται κατακόρυφα κατά το βάδισμα ή ζώνες όπως αυτές της αμερικανικής M2E Power, οι οποίες παράγουν ηλεκτρικό ρεύμα αποκλειστικά από το περπάτημα του χρήστη. Αλλωστε, υπάρχει πιο ανανεώσιμη –και φθηνή– ενέργεια από αυτήν που δαπανούμε καθώς κινούμαστε;
