Από την εφημερίδα “Η Καθημερινή” 16/9
Του John Markoff – The New York Times

Η εποχή που το Iντερνετ ήταν αμερικανική υπόθεση πλησιάζει στο τέλος της. Τις πρώτες τρεις δεκαετίες της ύπαρξης του Iντερνετ, τα περισσότερα δεδομένα που ανταλλάσσονταν στον κόσμο, ακόμη και ανάμεσα σε δύο κατοίκους μιας άλλης χώρας, περνούσαν μέσω ΗΠΑ. Οι μηχανικοί που ασχολούνται με το Iντερνετ επισημαίνουν ότι η αμερικανική ηγεμονία δεν θα μπορούσε να συνεχιστεί επ’ άπειρον, γιατί από τη φύση του το Ιντερνετ δεν έχει κεντρικό σημείο ελέγχου.

Ετσι τώρα οι ισορροπίες αλλάζουν και η διακίνηση των δεδομένων παρακάμπτει όλο και περισσότερο τις ΗΠΑ, δυσχεραίνοντας κάπως τις έρευνες των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών. «Η δομή των παγκόσμιων τηλεπικοινωνιών μάς δίνει ένα τεράστιο πλεονέκτημα έδρας και αυτό πρέπει να το εκμεταλλευθούμε», είχε δηλώσει ο αρχηγός της CIA Μάικλ Χάιντεν σε επιτροπή της αμερικανικής Γερουσίας το 2006. «Πρέπει να προστατεύσουμε αυτό το πλεονέκτημα και αυτούς που μας το παρέχουν».

Πράγματι, όπως βεβαιώνουν στελέχη της βιομηχανίας του Ιντερνετ και αξιωματούχοι της αμερικανικής κυβέρνησης, το γεγονός ότι τα δεδομένα κυκλοφορούν στο Ιντερνετ με τη βοήθεια μηχανημάτων που βρίσκονται στις ΗΠΑ έχει προσφέρει σημαντικό προβάδισμα στις αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες. Τον Δεκέμβριο του 2005 είχε γίνει γνωστό ότι η αμερικανική υπηρεσία πληροφοριών NSA, σε συνεργασία με τις αμερικανικές εταιρείες τηλεπικοινωνιών, είχε αρχίσει πρόγραμμα υποκλοπής των διεθνών ιντερνετικών επικοινωνιών.

Κυβερνητικές κινήσεις όπως αυτή ενδέχεται να επιτάχυναν την απομάκρυνση ευρωπαϊκών και καναδικών δεδομένων από τις ΗΠΑ. «Από τότε που στις ΗΠΑ εφαρμόστηκε ο Πατριωτικός Νόμος, πολλές εταιρείες που εδρεύουν στο εξωτερικό διστάζουν να αποθηκεύσουν τα δεδομένα τους στις ΗΠΑ», είπε ο Μαρκ Ρότενμπεργκ, διευθυντής του Κέντρου Ενημέρωσης για την Ηλεκτρονική Ασφάλεια στην Ουάσιγκτον. «Υπάρχει ιδιαίτερη ανησυχία για την ασφάλεια των οικονομικών δεδομένων»,

«Εφηύραμε το Ιντερνετ, αλλά δεν μπορούσαμε να το κρατήσουμε μυστικό», είπε ο Αντριου Οντλίσκο, καθηγητής στο πανεπιστήμιο της Μινεσότα που παρακολουθεί την πορεία του Ιντερνετ. Ο Οντλίσκο υπολογίζει ότι ενώ πριν από δέκα χρόνια, το 70% της παγκόσμιας ιντερνετικής κίνησης περνούσε μέσω ΗΠΑ, τώρα περνάει μόλις το 25%. Τα διεθνή δίκτυα που διοχετεύουν την κίνηση από και προς τις ΗΠΑ επεκτείνονται ταχέως, αλλά οι υποδομές στις άλλες χώρες επεκτείνονται ακόμη ταχύτερα.

Οι περισσότερες χώρες βλέπουν τα δίκτυα διακίνησης δεδομένων ως απαραίτητα συστατικά της οικονομικής τους ανάπτυξης. «Είναι όπως με τις υπόλοιπες υποδομές», λέει ο ερευνητής σε θέματα Ιντερνετ Κ. Κλάφι. «Οπως μια χώρα δεν θα ήθελε να δώσει τον έλεγχο των δρόμων της σε μια άλλη». Η Ιαπωνία παραδείγματος χάριν επενδύει με φρενήρεις ρυθμούς σε δίκτυα στην Ινδία και στην Κίνα, ώστε να μη χρειάζεται να στέλνει όλες τις πληροφορίες της μέσω ΗΠΑ.

Είναι σύνηθες, για λόγους ανταγωνισμού και τιμολογίων, οι παροχείς Ιντερνετ στο εσωτερικό μιας χώρας να μην συνδέονται μεταξύ τους, αλλά να διακινούν τις πληροφορίες τους μέσω μεγάλων κόμβων του εξωτερικού. Ολο και περισσότερες χώρες συνειδητοποιούν πόσο ευάλωτες είναι. Πρόσφατα, η Αίγυπτος έμεινε σχεδόν χωρίς Ιντερνετ, γιατί όλη η κίνηση ανάμεσα στις αιγυπτιακές πόλεις περνούσε μέσω Ευρώπης, μέσω ενός υποθαλάσσιου καλωδίου που έπαθε βλάβη.