Ευρωπαϊκή οδηγία έχει εκδοθεί περί της προστασίας των καταναλωτών που επιλέγουν το Διαδίκτυο για τις αγορές τους.
Η νέα ευρωπαϊκή οδηγία ισχύει για τους καταναλωτές σε όλη την ΕΕ και ειδικά για τις αγορές από άλλη χώρα και αποτελεί μεγάλο βήμα για την ανάπτυξη της ενιαίας εσωτερικής αγοράς, και όπως ήταν φυσικό έγινε δεκτή με ενθουσιασμό από το καταναλωτικό κοινό, αλλά και τις επιχειρήσεις, αφού η εφαρμογή θα ωφελήσει και τις δύο πλευρές.
Ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Καταναλωτών, Γιώργος Λεχουρίτης, αναφερόμενος στη ραγδαία ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου και στη δυναμική της ευελιξίας αυτών των αγορών, χαρακτήρισε την οδηγία για την προστασία των καταναλωτών ως τη σημαντικότερη εξέλιξη στον τομέα του κοινοτικού εμπορίου. Σημείωσε ότι δίδεται έμφαση στην ασφάλεια των καταναλωτών, την ενημέρωση πριν τη σύναψη της σύμβασης σχετικά με τα δικαιώματά τους και τη σαφήνεια από πλευράς των επιχειρήσεων για το νομοθετικό πλαίσιο στην ενωμένη Ευρώπη. Εξέφρασε τη βεβαιότητα ότι θα εξαλειφθεί το πλήθος των προβλημάτων που αντιμετώπιζαν οι καταναλωτές αφού συχνά οι παραγγελίες δεν ανταποκρίνονταν στα προσδοκώμενα τους.
Επισημαίνει δε ότι μεταξύ αυτών των επιχειρήσεων «είχαν παρεισφρήσει και διάφορες καταχρηστικές εταιρείες, όπως αυτές με τα πενταψήφια νούμερα, στις οποίες εάν απαντούσες, ακολουθούσε βομβαρδισμός μηνυμάτων με χρέωση του καταναλωτή. Τώρα, η οδηγία περιλαμβάνει και αυτές ενώ δημιουργείται μητρώο επιχειρήσεων ηλεκτρονικού εμπορείου σε ευρωπαϊκό επίπεδο, αλλά και «μαύρη λίστα» για τους αθέμιτους όρους, που χρησιμοποιούνται στις πωλήσεις εξ αποστάσεως.
Ο έμπορος πρέπει να επιστρέψει το τίμημα του προϊόντος στον καταναλωτή εντός 14 ημερών από την υπαναχώρηση. Στο ποσό της επιστροφής περιλαμβάνεται και το κόστος παράδοσης. Γενικά, ο έμπορος αναλαμβάνει τον κίνδυνο για κάθε ζημιά κατά τη μεταφορά, μέχρις ότου το εμπόρευμα περιέλθει στην κατοχή του αγοραστή.
Για την εξάλειψη των κρυφών επιβαρύνσεων, τώρα απαιτείται η ρητή διαβεβαίωση των καταναλωτών ότι αντιλαμβάνονται πως η συγκεκριμένη υπηρεσία παρέχεται έναντι πληρωμής.
Επίσης, όσοι αγοράζουν ηλεκτρονικά υλικά δεν θα υποχρεώνονται να πληρώνουν επιβαρύνσεις, ή άλλες δαπάνες, εάν δεν έχουν ενημερωθεί κατάλληλα πριν προβούν στην παραγγελία. Ακόμη, καταργούνται τα επιπρόσθετα τέλη για τη χρήση πιστωτικών καρτών και τηλεφωνικών γραμμών εξυπηρέτησης και προστατεύονται καλύτερα οι πελάτες των ψηφιακών προϊόντων, αφού οι πληροφορίες σχετικά με το ψηφιακό περιεχόμενο θα είναι πιο σαφείς με στοιχεία για τη συμβατότητα του περιεχομένου, με το υλικό και το λογισμικό, καθώς και για την εφαρμογή όλων των τεχνικών μέτρων προστασίας.
Σημειώνεται ότι η ανταγωνιστικότητα στις τιμές και η ευκολία των on line αγορών ανεβάζουν στα ύψη το διασυνοριακό λιανεμπόριο, του οποίου ο τζίρος είναι τετραπλάσιος από αυτόν του παραδοσιακού. Στις ΗΠΑ το 51% των καταναλωτών επιλέγουν αυτή τη μέθοδο. Στην Ευρώπη, όπως και στην Ελλάδα, το αντίστοιχο είναι 37%. Ωστόσο, η οικονομική κρίση λειτουργεί ως μοχλός ανάπτυξης των ηλεκτρονικών πωλήσεων, οι οποίες με την εφαρμογή της νέας οδηγίας, αναμένεται να εκτιναχθούν στα ύψη. Ενδεικτικό της ανοδικής τάσης, άλλωστε, για την Ελλάδα αποτελεί και η αύξηση του τζίρου του ηλεκτρονικού εμπορίου κατά 75% το 2010 έναντι του 2009. Τέλος, σύμφωνα με έρευνα του Πανεπιστημίου Αθηνών (2010) την πρώτη θέση στις προτιμήσεις των αγοραστών καταλαμβάνουν οι αγορές υλικού hardware/software, ακολουθούν τα ηλεκτρονικά είδη, οι κρατήσεις εισιτηρίων και η αγορά βιβλίων και τα είδη ένδυσης υπόδησης και καλλυντικών.
