Ολα τα δεδομένα δείχνουν ότι τη δεκαετία 2010-2020 τα υβριδικά και τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα θα γίνουν «κατεστημένο»
Του Αργύρη Παπαστάθη
Από την εφημερίδα: “Το Βήμα”
Τελικά το ηλεκτρικό αυτοκίνητο δεν… πέθανε. Αυτό υποστήριζαν μόλις πριν από δύο χρόνια οι δημιουργοί του ντοκιμαντέρ «Who Killed the Electric Car?» (Ποιος σκότωσε το ηλεκτρικό αυτοκίνητο;), κατακρίνοντας την απόφαση της General Motors να διακόψει την εξέλιξη του πρωτοποριακού μοντέλου EV1 το 2003.
Ωστόσο την τελευταία πενταετία τα πράγματα άλλαξαν με κινηματογραφική ταχύτητα στη βιομηχανία αυτοκινήτου: το ηλεκτρικό αυτοκίνητο «ζει» και, όπως προβλέπουν οι περισσότεροι αναλυτές, σύντομα θα «βασιλεύει».
Οι εξελίξεις των τελευταίων μηνών – με τις τιμές των καυσίμων να εκτοξεύονται στα ύψη και τις χώρες της Δύσης να υιοθετούν τη μία μετά την άλλη πράσινους φόρους για την κατοχή και χρήση αυτοκινήτων – οδηγούν ταχύτερα απ’ ό,τι αναμενόταν τη βιομηχανία αυτοκινήτου στη μεγαλύτερη αλλαγή προσανατολισμού που έχει συμβεί στον κλάδο τα τελευταία 100 χρόνια. Και αν η τιμή του πετρελαίου ακολουθήσει πορεία ανόδου πάνω από τα 140 δολάρια το βαρέλι και το κόστος κατασκευής των μπαταριών συνεχίσει να υποχωρεί, τα υβριδικά και τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα θα πάψουν πολύ σύντομα να αποτελούν «πράσινη μόδα» για λίγους και θα γίνουν «κατεστημένο».
Ή πιο απλά η βασική κατεύθυνση που θα ακολουθήσει το σύνολο της βιομηχανίας, αρχής γενομένης από τη δεκαετία 2010-2020. Βεβαίως πολλά θα εξαρτηθούν και από την τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος και αν αυτό προέρχεται από πετρέλαιο ή από ανανεώσιμες πηγές, όπως ο ήλιος και ο άνεμος.
Το πρωτότυπο ηλεκτρικό μοντέλο Chevrolet Volt της General Motors (GM) «βγήκε» μια βόλτα στους δρόμους της Ουάσιγκτον το περυσινό καλοκαίρι. Η μαζική παραγωγή του μοντέλου στην οριστική του μορφή θα ξεκινήσει στο τέλος του 2010. Απέναντί του θα «βρει» την επόμενη γενιά του Prius της Toyota. Οι δύο μεγαλύτερες αυτoκινητοβιομηχανίες του κόσμου, GM και Τοyota, θα ανταγωνιστούν σκληρά για την πρωτοκαθεδρία στην αγορά των ηλεκτρικών και των υβριδικών αυτοκινήτων τη δεκαετία 2010-2020
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, τη μεγαλύτερη αγορά αυτοκινήτου στον κόσμο, οι καταναλωτές «απαιτούν» από τις εγχώριες αυτοκινητοβιομηχανίες μια λύση «εδώ και τώρα». Το πρόβλημά τους είναι η πρωτοφανής αύξηση της τιμής της βενζίνης σε επίπεδα πάνω από τα τέσσερα δολάρια το γαλόνι (3,78 λίτρα). Οι τρεις μεγάλες αυτοκινητοβιομηχανίες των ΗΠΑ (General Motors, Chrysler και Ford) παρακολουθούν με έκπληξη τους Αμερικανούς να «σνομπάρουν» για πρώτη φορά τα προϊόντα που τους εξασφάλιζαν μέχρι πρότινος χρυσά κέρδη. Πρόκειται για τα ενεργοβόρα τζιπ «ελεύθερου χρόνου» (SUV) και τα θηριώδη ημιφορτηγά τύπου pick-up (κάτι σαν αγροτικό σε… μεγέθυνση).
Τον περασμένο Μάιο οι ιάπωνες ανταγωνιστές των τριών μεγαλύτερων αμερικανικών αυτοκινητοβιομηχανιών πούλησαν για πρώτη φορά περισσότερα αυτοκίνητα στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Την πρώτη θέση των πωλήσεων μοιράστηκαν δύο ιαπωνικά μοντέλα (των εταιρειών Honda και Toyota) και εκθρόνισαν από την κορυφή το pick-up F-Series της Ford. Τρομαγμένοι από τις τιμές της βενζίνης, οι Αμερικανοί αλλάζουν τις συνήθειές τους. Μία από αυτές ήταν τα ταξίδια με αυτοκίνητο στην αμερικανική ενδοχώρα την περίοδο των διακοπών του καλοκαιριού. Η διαρκής υποχώρηση της ζήτησης και η στροφή στα οικονομικότερα ιαπωνικά μοντέλα οδηγούν σε συνολική αναθεώρηση του σχεδιασμού τις αμερικανικές εταιρείες, αλλά και σε εμπορικά «τρικ» για την τόνωση της ζήτησης τους θερινούς μήνες.
Ερευνα του πρακτορείου Bloomberg μεταξύ 28 οικονομολόγων και αναλυτών της αγοράς αυτοκινήτου στις ΗΠΑ κατέγραψε πτώση 10% στις πωλήσεις pick-up και SUV τον περασμένο Μάιο σε ετήσια βάση. Για την άμεση αντιμετώπιση του προβλήματος δεν έλειψαν οι ευφάνταστες συλλήψεις των ειδικών του μάρκετινγκ. Χαρακτηριστική η εκστρατεία της Chrysler, η οποία «έτρεχε» στις ΗΠΑ ως πριν από λίγες ημέρες. Η εταιρεία εγγυήθηκε στους υποψήφιους αγοραστές ότι θα πληρώνουν τη βενζίνη στη μειωμένη τιμή των 2,99 δολαρίων το γαλόνι για τρία χρόνια, τη στιγμή που η τιμή στα βενζινάδικα είχε υπερβεί τα 4 δολάρια το γαλόνι (3,78 λίτρα).
Συγκεκριμένα, κάθε αγοραστής, εκτός από το αυτοκίνητο της αρεσκείας του, λάμβανε και μια ειδική κάρτα. Με τη χρήση της θα μπορεί να πληρώνει καθορισμένα γαλόνια καυσίμου (ανάλογα με την τιμή του οχήματος που αγόρασε) αντί 2,99 δολαρίων το γαλόνι μέσα στα επόμενα τρία χρόνια. Τη διαφορά στην τιμή θα τη «βάζει» η Chrysler, η οποία επέλεξε την έξυπνη αυτή εμπορική τακτική αντί για αξεσουάρ ή ευκολίες πληρωμής.
Οι αναλυτές της αγοράς αυτοκινήτου στις Ηνωμένες Πολιτείες είναι πεπεισμένοι ότι η συνολική κάμψη στις πωλήσεις οχημάτων, ανεξαρτήτως κατασκευαστή και κατηγορίας, σηματοδοτεί μια συνολική στροφή στη φιλοσοφία των αμερικανών καταναλωτών προς οικονομικότερα και πιο φιλικά προς το περιβάλλον αυτοκίνητα. Στις αρχές Ιουνίου η General Motors (GM) ανακοίνωσε ότι βάζει «λουκέτο» σε τέσσερα εργοστάσια τα οποία κατασκευάζουν φορτηγά αυτοκίνητα, SUV και pick-up υψηλού κυβισμού. Ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας Ρικ Βάγκονερ ανακοίνωσε επίσης την πρόθεση της εταιρείας για την πώληση της μάρκας Hummer.
Τα συγκεκριμένα τζιπ υψηλού κυβισμού προορίζονται για σκληρή χρήση και χρησιμοποιήθηκαν αρχικά για στρατιωτικούς σκοπούς. Ως πρόσφατα ωστόσο η επιβατική (η αλλιώς «πολιτική») εκδοχή τους σημείωνε καλές πωλήσεις στις ΗΠΑ και πολλά από αυτά χρησιμοποιούνταν ως μέσο μεταφοράς ακόμη και στο κέντρο των πόλεων.
*«Πράσινος» ανταγωνισμός
Η Toyota είναι η πρώτη εταιρεία που κυκλοφόρησε στην αγορά υβριδικό όχημα ευρείας παραγωγής πριν από 11 χρόνια. Οταν πρωτοπαρουσιάστηκε, το Toyota Prius θωρήθηκε μεγάλο ρίσκο για την εταιρεία. Ρίσκο που δικαιώθηκε με την πάροδο των ετών: πριν από λίγες εβδομάδες το Prius υπερέβη το «φράγμα» του 1 εκατομμυρίου πωλήσεων. Ως γνωστόν, κινείται από βενζινοκινητήρα εξωτερικής καύσης σε συνδυασμό με ηλεκτροκινητήρα και μπαταρίες, οι οποίες φορτίζονται όταν το αυτοκίνητο φρενάρει. Το αποτέλεσμα είναι η περιορισμένη κατανάλωση καυσίμου και οι χαμηλές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα.
Το πείραμα πέτυχε και επεκτείνεται. Μετά το 2010 η Toyota αναμένει πλέον 1 εκατομμύριο πωλήσεις κάθε χρόνο για την επόμενη γενιά του μοντέλου. Ο ιαπωνικός γίγαντας κατασκευάζει ήδη δύο νέα εργοστάσια με στόχο την παραγωγή 1 εκατομμυρίου μπαταριών λιθίου τον χρόνο από το 2010 και μετά. Οι τελευταίες πληροφορίες αναφέρουν ότι το νέο Prius θα κυκλοφορεί και σε έκδοση με δυνατότητα υποδοχής καλωδίου ρεύματος για την επαναφόρτιση των μπαταριών του.
Απέναντί του θα «βρει» το Chevrolet Volt της General Motors (GM). Παράλληλα με τη μείωση της παραγωγής ενεργοβόρων τζιπ, ο αμερικανικός κολοσσός ανάβει «πράσινο φως» για την παραγωγή μικρών και «πράσινων» οχημάτων. Στα μέσα του 2010 θα ξεκινήσει στο Οχάιο των ΗΠΑ η παραγωγή ενός νέου μικρού οχήματος της Chevrolet (ανήκει στον όμιλο της GM), ενώ την ίδια περίοδο προγραμματίζεται και η έναρξη παραγωγής του ηλεκτρικού αυτοκινήτου Chevrolet Volt στο Ντιτρόιτ. Στο τελευταίο η GM βασίζει πολλά για την αλλαγή της εικόνας της και την ανάπτυξη στη δεκαετία 2010-2020.
Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι το Chevrolet Volt, όπως και το νέο Prius, θα βασίζεται για την κίνησή του στις νέας γενιάς μπαταρίες λιθίου. Ενας μικρός κινητήρας βενζίνης θα λειτουργεί ως «back up» και θα παρέχει επιπλέον αυτονομία στο μοντέλο στα μεγάλα ταξίδια. Η εταιρεία υποστηρίζει ότι οι οδηγοί θα τον χρειάζονται σπανίως. Από το 2010 και μετά η GM προγραμματίζει την παρουσίαση ενός υβριδικού αυτοκινήτου ανά τρίμηνο με στόχο να διαθέτει 16 τέτοια μοντέλα στην αγορά ως το 2012. Από την πλευρά της, η Toyota σχεδιάζει να παρέχει μία υβριδική εκδοχή για κάθε μοντέλο της ως το 2020. Οι δύο κολοσσοί ανταγωνίζονται για την πρώτη θέση των πωλήσεων σε παγκόσμιο επίπεδο. Το 2007 κατέληξαν σχεδόν σε ισοπαλία. Από το 2010 και έπειτα ο ανταγωνισμός μεταξύ τους θα έχει πλέον και «πράσινη» διάσταση.
* «Ηλεκτρικές» συνεργασίες
Ολες οι μεγάλες αυτοκινητοβιομηχανίες εξελίσσουν νέα μοντέλα και μελετούν συνεργασίες με στόχο να δώσουν εγκαίρως το «παρών» στο «ραντεβού» με την ηλεκτροκίνηση. Ο όμιλος Renault-Nissan, ο τρίτος μεγαλύτερος «παίκτης» σε παγκόσμιο επίπεδο, σχεδιάζει την πώληση αμιγώς ηλεκτρικών οχημάτων (με αυτονομία που υπολογίζεται στα 160 χιλιόμετρα) από το 2010. Η αρχή θα γίνει στις ΗΠΑ και στην Ιαπωνία το 2010 και οι πωλήσεις θα επεκταθούν σε παγκόσμιο επίπεδο το 2012. Αλλωστε ο διευθύνων σύμβουλος του γαλλο-ιαπωνικού κολοσσού Κάρλος Γκον έθεσε την πρωτοπορία στο πεδίο των ηλεκτρικών οχημάτων, ως βασικό στόχο του πενταετούς επιχειρηματικού πλάνου του ομίλου.
Παράλληλα, ο γαλλικός όμιλος PSA (περιλαμβάνει τις Peugeot και Citroen) και η ιαπωνική Mitsubishi επιβεβαίωσαν την περασμένη εβδομάδα το σχέδιο συνεργασίας για την εξέλιξη και την από κοινού παραγωγή μηχανικών μερών για ηλεκτρικά αυτοκίνητα. Συγκεκριμένα, θα διερευνηθεί η δυνατότητα της κατασκευής μπαταριών και κινητήρων για ηλεκτρικά και υβριδικά οχήματα σε κοινή μονάδα. Σύμφωνα με τους «Financial Times», ο ευρωπαϊκός όμιλος θα ολοκληρώσει ως το τέλος του έτους μελέτη σκοπιμότητας για το ενδεχόμενο της παραγωγής ηλεκτρικών οχημάτων σε συνεργασία με τη Mitsubishi.
Οι εξελίξεις επιταχύνουν τη μεγαλύτερη στροφή της τελευταίας εκατονταετίας
* Οι μπαταρίες λιθίου και οι κυψέλες καυσίμου «μπαίνουν» στην παραγωγή
Η «πράσινη επανάσταση» της βιομηχανίας αυτοκινήτου θα βασιστεί σε μεγάλο βαθμό στην αξιοποίηση των μπαταριών λιθίου – όπως αυτές που υπάρχουν στα λαπτόπ και στα κινητά τηλέφωνα. Και έπεται ασφαλώς η τεχνολογία των ενεργειακών κυψελών (ή κυψελών καυσίμου), ένα ακόμη πεδίο όπου εξελίξεις επιταχύνονται.
Το πρώτο όχημα ευρείας παραγωγής με μπαταρίες λιθίου θα κυκλοφορήσει από τη Mercedes την ερχόμενη άνοιξη. Για την κίνηση του πολυτελούς S400 BlueHybrid θα φροντίζει βενζινοκινητήρας σε συνδυασμό με ηλεκτροκινητήρα, ο οποίος θα «τροφοδοτεί» τις μπαταρίες νέας γενιάς. Οι μπαταρίες λιθίου πρόκειται να αντικαταστήσουν πολύ σύντομα τις μπαταρίες νικελίου που υπάρχουν στα σημερινά υβριδικά. Είναι πιο αποδοτικές, με μικρότερο όγκο και βάρος, και «υπόσχονται» μεγαλύτερη αυτονομία (δηλαδή περισσότερα χιλιόμετρα) για τα οχήματα με τη χρήση του ηλεκτροκινητήρα.
Κατά την επόμενη τριετία όλες οι μεγάλες αυτοκινητοβιομηχανίες του πλανήτη αναμένεται να κυκλοφορήσουν στην αγορά οχήματα με μπαταρίες λιθίου. Αυτά θα ανήκουν σε τρεις κύριες κατηγορίες: τα αμιγώς ηλεκτρικά, τα οποία θα έχουν τη δυνατότητα επαναφόρτισης των μπαταριών τους εξωτερικά, με καλώδιο ρεύματος. Τα γνωστά μας υβριδικά τα οποία κινούνται με ηλεκτροκινητήρα σε συνδυασμό με συμβατικό μοτέρ βενζίνης ή πετρελαίου. Οι μπαταρίες τους επαναφορτίζονται με τη μετατροπή της κινητικής ενέργειας σε ηλεκτρική κατά το φρενάρισμα. Την τρίτη κατηγορία θα αποτελούν τα υβριδικά με την επιπλέον δυνατότητα φόρτισης των μπαταριών από εξωτερική πηγή ρεύματος.
«Υπάρχει τεράστια κινητικότητα. Πολλά ηλεκτρικά και υβριδικά οχήματα θα παρουσιαστούν σύντομα, στις αρχές της επόμενης δεκαετίας»υποστηρίζει στην ευρωπαϊκή έκδοση των «Financial Times» ο Βόλφγκανγκ Μπέρναρντ, συνεργάτης της εταιρείας συμβούλων Roland Berger Strategy Consultants. «Αν η τιμή του πετρελαίου συνεχίσει να αυξάνεται και αυτή των μπαταριών μειωθεί ακόμη, ηλεκτρικά αυτοκίνητα θα αντιπροσωπεύουν σε δέκα χρόνια από σήμερα το 25% της ευρωπαϊκής και το 10% της παγκόσμιας αγοράς» σημειώνει ο ειδικός του κλάδου. Μάλιστα η εκτίμησή του αφορά τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα χωρίς να συμπεριλαμβάνει τα υβριδικά.
Σήμερα τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα δεν κυκλοφορούν ευρέως στην παγκόσμια αγορά. Τα περισσότερα τα συναντά κανείς στην Καλιφόρνια των ΗΠΑ. Δεν είναι τυχαίο ότι η ιαπωνική Honda επέλεξε την εν λόγω αγορά για την κυκλοφορία του FCX Clarity, του πρώτου «υδρογονοκίνητου» αυτοκινήτου ευρείας παραγωγής με μηδενικούς ρύπους. Το πρώτο αυτοκίνητο προήλθε από τη γραμμή παραγωγής στην Ιαπωνία στις αρχές της εβδομάδας και ήδη «ταξιδεύει» προς το Χόλιγουντ. Το όχημα κινείται με υδρογόνο και ηλεκτρική ενέργεια και παράγει μηδενικούς ρύπους. Το μόνο που απελευθερώνει στην ατμόσφαιρα είναι νερό!
Η εταιρεία υπολογίζει να πουλήσει «κάποιες δεκάδες» αυτοκίνητα στην Καλιφόρνια εντός του έτους και συνολικά 200 την επόμενη τριετία. Η Καλιφόρνια αποτελεί για την ώρα τη μοναδική αγορά για το μοντέλο, αφού μόνο εκεί υπάρχουν σταθμοί ανεφοδιασμού και συνεργεία της Honda με δυνατότητα συντήρησης του μοντέλου. Θα προσφέρεται με τη μέθοδο του leasing επί τρία χρόνια, αντί 600 δολαρίων τον μήνα.
