Ριζικές αλλαγές στην αγορά της ανώτερης ιδιωτικής εκπαίδευσης με το νομοσχέδιο του κ. Ευρ. Στυλιανίδη

Από την εφημερίδα: “Το Βήμα”

Της Μ. Παπαματθαίου

Δυόμισι χιλιάδες κέντρα ελευθέρων σπουδών μπαίνουν τις επόμενες ημέρες στον αγώνα για την ένταξη στο «κλαμπ» των κολεγίων, τα οποία θα αποτελέσουν τη νέα εκπαιδευτική βαθμίδα της χώρας μας. Με το νέο νομοσχέδιο για τα κολέγια που περνάει στον «νεκρό» χρόνο των καλοκαιρινών μηνών, η κυβέρνηση δημιουργεί ξεκάθαρα τις προϋποθέσεις για την ίδρυση και τη λειτουργία ιδιωτικών πανεπιστημίων, κατά παράκαμψη του άρθρου 16 του Συντάγματος.

Οι κινήσεις αυτές ωστόσο γίνονται αποστασιοποιημένα και προσεκτικά. Πρώτο βήμα αποτελεί η δημιουργία ενός «κλαμπ» κολεγίων, στο οποίο η άδεια εγγραφής θα είναι ακριβή και οι προϋποθέσεις αυστηρές.

Εγγυητικές επιστολές ύψους 500.000 ευρώ και παράβολα πολλών χιλιάδων ευρώ για την κατάθεση των αιτήσεων ίδρυσης και λειτουργίας των περίφημων κολεγίων τίθενται ως προϋποθέσεις για όποιον θέλει να λειτουργήσει με τις προδιαγραφές παραρτημάτων ευρωπαϊκών πανεπιστημίων. Από την άλλη πλευρά, θα υπάρχουν οι «φτωχοί συγγενείς» των κολεγίων, τα εργαστήρια ελευθέρων σπουδών, τα οποία θα αποτελούν χαμηλότερων προδιαγραφών σχολές κατάρτισης, που θα μαθαίνουν στους σπουδαστές τους κάποια τέχνη (όπως, π.χ., η κομμωτική).

Σε εκπαιδευτικό επίπεδο δεν αναμένεται να αλλάξουν πολλά, καθώς δεν ήρθε ακόμα παράρτημα της Οξφόρδης ή του Χάρβαρντ στη χώρα μας, ούτε αναμένεται να έρθει μετά την ψήφιση του νέου νόμου. Ετσι, η εκπαιδευτική πίτα εκτός τυπικής εκπαίδευσης του υπουργείου Παιδείας θα μοιραστεί μεταξύ συγκεκριμένων επιχειρηματιών, οι οποίοι και θα μπορέσουν να σηκώσουν το βάρος της επένδυσης που απαιτείται.

Οι εκπρόσωποι των κολεγίων αντιμετώπισαν το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Παιδείας που κατατέθηκε ήδη στη Βουλή με ανάμεικτα συναισθήματα. Από τη μια πλευρά διαφώνησαν με τα υπέρογκα ποσά που απαιτούνται για τη λειτουργία τους και από την άλλη εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για την επικείμενη επιστημονική πιστοποίησή τους. «Από την πλευρά μας, θα ζητήσουμε συνάντηση με τον υπουργό Παιδείας για να καταθέσουμε τις παρατηρήσεις μας επί του νομοσχεδίου με μοναδικό στόχο την αποφυγή λαθών» δήλωσε στο «Βήμα της Κυριακής» ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ιδιοκτητών Κολεγίων κ. Κ. Καρκανιάς. «Εμείς περιμένουμε απλώς το σχετικό προεδρικό διάταγμα ενσωμάτωσης της κοινοτικής οδηγίας στη χώρα μας. Το νομοσχέδιο ωστόσο μέσα στη γενικότητά του δεν δείχνει αρνητικό».

Οπως εκτιμούν οι εκπρόσωποι των ιδιοκτητών των ιδιωτικών ΚΕΣ που συνεργάζονται με ΑΕΙ της Ευρωπαϊκής Ενωσης, τα οποία στην περίπτωση της χώρας μας είναι κυρίως βρετανικά, από τον Σεπτέμβριο θα υπάρξει «έκρηξη» εγγραφών. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς τους, μέσα σε τρία χρόνια προβλέπεται διπλασιασμός του αριθμού των σπουδαστών των ΚΕΣ. Σήμερα εγγράφονται στα κέντρα ελευθέρων σπουδών περί τους 3.000 ως 4.000 σπουδαστές, οι οποίοι αντιστοιχούν στο 3,5% των φοιτητών οι οποίοι εισάγονται κάθε χρόνο στα δημόσια ΑΕΙ. Τη μερίδα του λέοντος των οργανισμών ξένων χωρών με τα οποία συνεργάζονται τα εργαστήρια ελευθέρων σπουδών έχει η Μεγάλη Βρετανία, στην οποία εδρεύουν περισσότεροι από τους μισούς (54%). Ακολουθούν η Γαλλία (23%), οι ΗΠΑ (15%) και έπονται άλλες χώρες (8%).

Στην πανεπιστημιακή κοινότητα από την άλλη πλευρά οι αντιδράσεις είναι επίσης παγωμένες. Οι πρυτάνεις των ΑΕΙ εκφράστηκαν συγκρατημένα και οι «σκληροπυρηνικοί» φοιτητές και καθηγητές ΑΕΙ μίλησαν για κινητοποιήσεις από τον Σεπτέμβριο, χωρίς όμως να υψώσουν τους τόνους. «Το πρόβλημα που αγγίζει τα δημόσια πανεπιστήμια είναι το τι θα γίνει τελικά με την ενσωμάτωση της κοινοτικής οδηγίας που επιβάλλει την αναγνώριση των επαγγελματικών δικαιωμάτων των αποφοίτων των κολεγίων» δήλωσε ο πρύτανης του Πανεπιστημίου των Αθηνών κ. Χρ. Κίττας μιλώντας στο «Βήμα της Κυριακής». «Και πάνω σε αυτό ελπίζουμε η απόφαση της κυβέρνησης να είναι σοφή και να μην ανοίξει νέα μέτωπα στα πανεπιστήμια».

Επόμενη κίνηση για την κυβέρνηση θα είναι η προώθηση του προεδρικού διατάγματος για την ενσωμάτωση της σχετικής κοινοτικής οδηγίας με την οποία θα αναγνωριστούν τα πτυχία των κολεγίων που αποτελούν παραρτήματα πανεπιστημίων.

Ο υπουργός Παιδείας κ. Ευρ. Στυλιανίδης δήλωσε ωστόσο ότι τα νέα κολέγια που θα λειτουργήσουν δεν θα δίνουν πτυχία αλλά απλές βεβαιώσεις σπουδών. Αυτό ασφαλώς ισχύει μόνο για τα κολέγια που δεν θα έχουν την «ομπρέλα» της Ευρωπαϊκής Ενωσης, καθώς όποια από αυτά αποτελούν παραρτήματα ευρωπαϊκών πανεπιστημίων θα χορηγούν μεν τις βεβαιώσεις σπουδών του ελληνικού κράτους, αλλά οι απόφοιτοί τους θα παίρνουν και τα πτυχία που εκδίδει το «μητρικό» κράτος. Τα πτυχία αυτά θα τους εξασφαλίζουν και τα ίδια επαγγελματικά δικαιώματα με εκείνα των αποφοίτων των κρατικών πανεπιστημίων της χώρας μας μετά την ενσωμάτωση της οδηγίας στο εθνικό μας Δίκαιο.

Πάντως, με τον νέο νόμο ο όρος «πανεπιστήμιο» ή «ακαδημία» απαγορεύεται να χρησιμοποιείται για διαφημιστικούς σκοπούς από τους ιδιοκτήτες ΚΕΣ, τα οποία πλέον αποκτούν την ονομασία «κολέγια».
Ρυθμίσεις
Τι προβλέπει το νομοσχέδιο

Σύμφωνα με τις διατάξεις του νομοσχεδίου που κατατέθηκε στη Βουλή:

* Συγκροτείται γραφείο κολεγίων στο υπουργείο Παιδείας που θα υπάγεται απευθείας στον γενικό γραμματέα του, στο οποίο και δημιουργούνται τρία μητρώα: κολεγίων, εργαστηρίων ελευθέρων σπουδών και διδασκόντων (στο οποίο υποχρεούνται να γραφτούν όλοι όσοι θα διδάσκουν, οι οποίοι και πρέπει να πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις).

* Για να χαρακτηριστεί μια επιχείρηση κολέγιο θα πρέπει να πληροί αυστηρούς όρους και προϋποθέσεις, ενώ όποιος μπει στην κατηγορία μπορεί να συνάψει εάν το επιθυμεί συμφωνίες δικαιόχρησης με πανεπιστήμια της ΕΕ. Την άδεια ίδρυσης μπορεί να πάρει νομικό ή φυσικό πρόσωπο, ένωση προσώπων ή εταιρεία. Εάν πρόκειται για εταιρεία πρέπει να έχει ονομαστικοποιημένες μετοχές. Εάν πάρει κάποιος την άδεια ίδρυσης, έπειτα από τρία χρόνια μπορεί να αιτηθεί άδεια λειτουργίας εφόσον έχει τηρήσει όλες τις προϋποθέσεις που απαιτούνται από τον νόμο (κτιριακές υποδομές, εργαστήρια, βιβλιοθήκες, χώροι υγιεινής κτλ.).

* Τα κολέγια θα υποβάλλουν 3ετή οικονομικό προγραμματισμό και εσωτερικό κανονισμό λειτουργίας, ο οποίος θα περιέχει τα αναλυτικά τους προγράμματα και θα ελέγχεται από το μητρικό κράτος εάν αποτελούν παραρτήματα, αλλά και από το ελληνικό κράτος για να διαπιστωθούν οι αντιστοιχίσεις σε επίπεδο διδασκόντων και αναλογίας τους με τους φοιτητές σε σχέση με το μητρικό πανεπιστήμιο.

* Προβλέπονται αυστηρές ποινές, ως και κλείσιμο, για όσους δεν συμμορφωθούν, καθώς και πρόστιμα πολλών χιλιάδων ευρώ.

Τέλος, ιδρύεται επιτροπή ελέγχου και αξιολόγησης των κολεγίων και εργαστηρίων, στην οποία πιθανότατα θα συμμετέχει και εκπρόσωπος του ΔΟΑΤΑΠ (μαζί με εκπροσώπους των ΑΕΙ και ΤΕΙ, εμπειρογνώμονες, μηχανικούς, γιατρούς κτλ.).