Ο κορυφαίος φυσικός και ακαδημαϊκός Δημήτρης Νανόπουλος ρίχνει φως στις προσδοκίες μας από το πείραμα του CΕRΝ και στην πρόοδο για την επίτευξη του Ενιαίου Μοντέλου της Φυσικής.

Από την εφημερίδα “Το Βήμα” 22/3
Συνέντευξη του Δημήτρη Νανόπουλου στον Τάσο Καφανταρη

Την Πέμπτη 19 Μαρτίου 2009 το Πανεπιστήμιο Πατρών είχε «βάλει τα γιορτινά του» για την έναρξη του 10ου Συνεδρίου Ιατρικής Χημείας, που διοργανώνει το ιδιαίτερα επιτυχημένο Διατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Ιατρικής Χημείας. Κεντρικός ομιλητής του ήταν ο εφετινός τιμώμενος του Προγράμματος- αλλά και του Δήμου Πατρέων- ακαδημαϊκός και καθηγητής του Πανεπιστημίου του Τέξας Δημήτρης Νανόπουλος. Το θέμα της ομιλίας του ήταν… διεπιστημονικό: «Το μεγάλο πείραμα του CΕRΝ: ένα γιγάντιο βήμα στην ανθρώπινη γνώση».


Υπό κανονικές συνθήκες το εν λόγω πείραμα θα είχε ξεκινήσει, οπότε θα είχαμε τις παραμέτρους του βηματισμού του. Ωστόσο μία λαθεμένη καλωδίωση οδήγησε στην καταστροφή 35 υπεραγώγιμων μαγνητών- από τους 1.600 που συνολικά διαθέτει- με επακόλουθο την αναβολή του πειράματος για περίπου ένα έτος. Εσπευσα λοιπόν να… ζητήσω εξηγήσεις από τον εκλεκτό ακαδημαϊκό μας, γιατί κρίνει ότι αυτό το βήμα γνώσης θα είναι γιγάντιο;


Από τη Βόρειο Ηπειρο στο Σύμπαν
Σκεφτόμουν ότι θα χρειαζόταν να σπάσω τον αρχικό «ακαδημαϊκό πάγο», αλλά η «τεξανική» απλότητά του διέλυσε σύντομα κάθε μου προκατάληψη. Ο Δημήτρης Νανόπουλος είναι άνθρωπος διαχυτικός, πρόθυμος όχι μόνον ομιλητής αλλά και ακροατής, που θέλει να πιάνει τον σφυγμό των συζητητών του. Εξηντάρης, γκριζομάλλης, με ροδαλό πρόσωπο, μέτριος το δέμας και αεικίνητος σαν εικοσάρης… δεν άντεξα να μη ρωτήσω «από πού κρατάει η σκούφια του». Γέλασε αυθόρμητα και μου απάντησε: «Οχι, δεν είμαι Πελοποννήσιος. Γεννήθηκα και μεγάλωσα στην Αθήνα, αλλά είμαι Βορειοηπειρώτης και μάλιστα Βλάχος. Νάκας ήταν το αυθεντικό επώνυμο του παππού μου προτού φύγουμε από την Αλβανία».


Ο εγγονός του Δημήτρη Νάκα έμελλε να διαβεί πολύ πιο μακρινά σύνορα: Αφού πήρε το πτυχίο του φυσικού από το Πανεπιστήμιο Αθηνών, το 1973, πήγε στο Πανεπιστήμιο Sussex της Αγγλίας για το διδακτορικό του στη Θεωρητική Φυσική των Υψηλών Ενεργειών. Επειτα εργάστηκε ως ερευνητής στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Πυρηνικών Ερευνών (CΕRΝ) στη Γενεύη της Ελβετίας, στην Εcole Νormale Superieure του Παρισιού, στη Γαλλία, και του Πανεπιστημίου Ηarvard, στις ΗΠΑ. Κατέληξε στο Τέξας, όπου το 1989 εξελέγη καθηγητής στο Τμήμα Φυσικής του Πανεπιστημίου Τexas Α&Μ. Από το 1992 είναι διακεκριμένος καθηγητής του και από το 2002 κατέχει την έδρα Μitchell-Ηeep της Φυσικής Υψηλών Ενεργειών. Είναι επίσης διευθυντής του Κέντρου Αστροσωματιδιακής Φυσικής του Κέντρου Προχωρημένων Ερευνών του Χιούστον (ΗΑRC), όπου και διευθύνει ένα ερευνητικό τμήμα του World Laboratory, το οποίο εδρεύει στη Λωζάννη της Ελβετίας. Από το 1997 είναι τακτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, από το 2005 πρόεδρος του Εθνικού Συμβουλίου Ερευνας και Τεχνολογίας και Εθνικός Εκπρόσωπος στο CΕRΝ. Συγκαταλέγεται στους επιστήμονες με τις περισσότερες βιβλιογραφικές αναφορές διεθνώς και είναι από τους πρώτους που συνέδεσαν τον κβαντικό μικρόκοσμο με την κοσμολογία.


Το Σύμπαν είναι θέμα… οπτικής
Η πρώτη μου ερώτηση σε έναν τόσο επιτυχημένο φυσικό ήταν̷