Η ευρωπαϊκή εμπειρία δείχνει ότι ένα βιώσιμο εμπορικό μοντέλο  είναι αυτό του μοιρασμένου δικτύου υποδομής (share network), κάτι που έχει επιτύχει σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες

Γράφει ο Μάκης Ζώτος

Πριν από οκτώ, περίπου, μήνες, η πολιτεία  εξέφρασε το στόχο της να βάλει οπτική ίνα σε 2.000.000 νοικοκυριά, στα μεγάλα αστικά κέντρα, μέσα στην επόμενη πενταετία. Eγχείρημα αρκετά δύσκολο, παρά την πρόθεση της πολιτείας να συνδράμει στην κατασκευή της υποδομής με ένα ποσό της τάξεως άνω  των 2 δισ. ευρώ και τη βούληση των παροχέων να προσφέρουν υπηρεσίες «υψηλού» επιπέδου αλλά και να συνεργαστούν μεταξύ τους ώστε να υπάρξει το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα. Το σχέδιο εντάχθηκε, ήδη, στο πλαίσιο της στρατηγικής για τις Ηλεκτρονικές Επικοινωνίες 2008-2013 και όλοι βρίσκονται σε στάση αναμονής εν’ όψει της έναρξης των διαδικασιών υλοποίησής του

Ωστόσο, οι εξελίξεις, τόσο από την Ευρώπη όσο και από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού στο θέμα των ολοκληρωμένων ευρυζωνικών υπηρεσιών, μέσω δικτύου οπτικών ινών, τρέχουν συνεχώς.

Στην Ολλανδία, η KPN, ο κύριος ολλανδικός παροχέας τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών, παρέχει ήδη triple-play υπηρεσίες  μέσω του δικτύου οπτικών ινών που φτάνουν μέχρι τα σπίτια των καταναλωτών (Fiber to the Home). Οι προσφορές είναι αυτή τη στιγμή διαθέσιμες σε πέντε μεγάλες πόλεις και αναμένεται σταδιακά η επέκτασή τους. Στις προσφορές περιλαμβάνονται τρία πακέτα. Το χάλκινο, με ονομαστική ταχύτητα πρόσβασης στα 30 Mbps Upload /3 Mbps download και πάνω από 50 τηλεοπτικά κανάλια με μηνιαίο πάγιο 65 ευρώ. Το ασημένιο, με ταχύτητα πρόσβασης στα 50/5 Mbps και πάνω από 70 τηλεοπτικά κανάλια με μηνιαίο πάγιο 80 ευρώ και το χρυσό, με ρυθμό πρόσβασης στα 60/6 Mbps και πάνω από 100 τηλεοπτικά κανάλια με μηνιαίο πάγιο 110 ευρώ.

Σημειώνεται  ότι και τα τρία πακέτα περιλαμβάνουν VoIP τηλεφωνία και απεριόριστες κλήσεις προς γεωγραφικούς αριθμούς Ολλανδίας. Για λόγους σύγκρισης αναφέρεται ότι η premium προσφορά της εταιρίας για triple-play μέσω συμβατικού DSL κοστίζει 75 ευρώ μηνιαιώς και παρέχει ταχύτητες έως 20/1 Mbps και τα ίδια τηλεοπτικά κανάλια με το χρυσό πακέτο.

Στη Βρετανία η British Telecommunications (ΒΤ), τον περασμένο Ιούλιο  ανακοίνωσε το πλάνο επένδυσης ύψους 1,5 δισεκατομμυρίου λιρών για την εγκατάσταση δικτύου οπτικών ινών σε 10 εκατομμύρια σπίτια μέχρι το 2012. Το δίκτυο αυτό θα προσφέρει υπηρεσίες με ταχύτητες έως 100Mbps ενω προβλέπονται μελλοντικές ταχύτητες εως 1Gbps. Το σχέδιο αυτό είναι μέρος της στρατηγικής της εταιρείας για ανάπτυξη ευρυζωνικών υπηρεσιών νέας γενιάς σε εθνικό επίπεδο. Η BT βρίσκεται στην διαδικασία των διαπραγματεύσεων με την ρυθμιστική αρχή της Βρετανίας Ofcom προκειμένου να συζητήσει τις απαραίτητες ενέργειες για την υλοποίηση του σχεδίου. Οι ενέργειες αυτές περιλαμβάνουν την άρση των υπαρχόντων εμπόδιων για την ανάπτυξη δικτύου οπτικών ινών καθώς επίσης και την διασφάλιση της βιωσιμότητας της επένδυσης. Από το συνολικό ποσό των 1.5 δισεκατομμυρίων λιρών, το 1 εκατομμύριο αφορά την επέκταση/αναβάθμιση των υπαρχόντων σχεδίων της BT για ανάπτυξη δικτύου οπτικών ινών. Η BT σχεδιάζει να παρέχει τόσο FFTP (fibre-to-the-premises) οσο και FTTC (fibre-to-the-cabinet). Η τελική επιλογή, κάθε φορά, θα εξαρτάται από το ενδιαφέρον που θα επιδείξει η κυβέρνηση και η τοπική αυτοδιοίκηση. Η παροχή υπηρεσιών FTTP θα επικεντρωθεί αρχικά σε καινούργια πολεοδομικά συγκροτήματα όπως αυτό στο Ebbsfleet ή το Ολυμπιακό Χωριό των Ολυμπιακών Αγώνων του 2012 στο Λονδίνο.

Από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, η Verizon ξεκίνησε από τα τέλη Ιουλίου την διάθεση υπηρεσιών FiOS (Fiber Optic Service – Υπηρεσίες πάνω από οπτική ίνα) στην Νέα Υόρκη. Η κάλυψη του δικτύου αφορά, προς το παρόν, μόνο 300.000 κατοίκους σε σύνολο 8.000.000, όμως το πλάνο της εταιρείας προβλέπει κάλυψη 3.000.000 κατοικιών και επιχειρήσεων μέχρι το τέλος του χρόνου. Η Verizon που θα βρει αντιμέτωπους στην αγορά της Νέας Υόρκης την Time Warner Cable και την Cablevision, προσφέρει ένα βασικό triple play πακέτο στο οποίο περιλαμβάνονται ταχύτητες 20/10 Mbps (download/upload), απεριόριστες τοπικές κλήσεις, και FiOS TV έναντι 94, 99 δολαρίων το μήνα (65 ευρώ) για τον πρώτο χρόνο του συμβολαίου.

Μετά το πέρας του πρώτου χρόνου και της προσφοράς των 94,99 δολαρίων, δεν είναι ξεκάθαρο ποιες θα είναι οι χρεώσεις αν και μάλλον θα είναι μικρότερες αφού η Verizon θα προσπαθήσει να ρίξει τις τιμές για να ανταγωνιστεί την Time Warner Cable και την Cablevision που ήδη δραστηριοποιούνται σε διάφορες περιοχές της Νέας Υόρκης. Η ευρωπαϊκή εμπειρία δείχνει ότι ένα βιώσιμο μοντέλο είναι αυτό του μοιρασμένου δικτύου υποδομής (share network), κάτι που έχει επιτύχει σε χώρες όπως η Γαλλία, η Γερμανία, Ολλανδία, Πορτογαλία και άλλες. Η συνεργασία των εταιρειών παροχής υπηρεσιών και η «συστέγασή» τους σε ένα κοινό, μοιρασμένο δίκτυο υποδομής καθιστά σαφώς, «φθηνότερη» την επένδυση με αποτέλεσμα και η πολιτική των λιανικών τιμών που θα παρέχονται οι υπηρεσίες προς τον τελικό χρήστη να είναι πιό ευέλικτη.

Βέβαια, για να γίνει πραγματικότητα, ο στόχος και να συνδεθούν δυο εκατομμύρια ελληνικά σπίτια με οπτικές ίνες μέσα στην επόμενη πενταετία χρειάζεται – πέραν των χρημάτων- ταχύτητα, σχεδιασμός και συντονισμός. Δεξιότητες που δεν επιβεβαιώνονται από την καθυστέρηση της υπογραφής της απαιτούμενης της υπουργικής απόφασης για τους κανόνες και τα δικαιώματα διέλευσης των οπτικών ινών. Ετσι, είναι πολύ πιθανόν, να δημιουργηθεί πρόβλημα από, τις κατά τόπους δημοτικές αρχές προς τα συνεργεία των παροχέων, τα οποία θα πρέπει να σκάψουν για να περάσουν τις οπτικές ίνες. Τα προβλήματα αυτά θα έχουν ως συνέπεια περαιτέρω καθυστέρηση, που αν συνεχιστεί ίσως να προμηνύει διατήρηση του καθεστώτος άναρχων διαδικασιών ανάπτυξης ευρυζωνικών δικτύων και πανσπερμίας αυθαίρετων χρεώσεων τελών διέλευσης και χρήσης.

Στη χώρα μας τα βασικά δίκτυα οπτικών ινών, έως τον τοπικό βρόχο, έχουν επεκταθεί σημαντικά. Αυτό που ακόμη εκκρεμεί είναι η επέκταση της οπτικής ίνας έως τον τελικό χρήστη (Fiber To The Home). Σήμερα, χώρες όπως η Γαλλία, η Βρετανία και η Γερμανία έχουν ήδη προσανατολίσει ξεκάθαρα τη στρατηγική τους προς αυτή τη κατέυθυνση. Την ανάπτυξη, δηλαδή, στον μεγαλύτερο δυνατό βαθμό δικτύων που θα καλύπτουν με καλώδια οπτικών ινών μέχρι και το τελευταίο χιλιόμετρο της συνδέσεως του τελικού χρήστη με τον τοπικό βρόχο. Ακόμη και χώρες που έχουν εκτεταμένα ευρυζωνικά δίκτυα, όπως τα δίκτυα καλωδιακής τηλεόρασης πραγματοποιούν νέες επενδύσεις για την αντικατάστασή τους από οπτικές ίνες.