Από την εφημερίδα: “Το Βήμα”

Του Αργ. Παπαστάθη

Η Παρασκευή ήταν μια ξεχωριστή ημέρα στα κεντρικά γραφεία της Microsoft στο Ρέντμοντ του Σιάτλ. Ηταν η τελευταία ημέρα στη δουλειά για τον Μπιλ Γκέιτς, τον ιδρυτή και πρόεδρο της Microsoft, ο οποίος εγκατέλειψε την «ενεργό δράση» στον γίγαντα του λογισμικού για να αφιερωθεί στη φιλανθρωπία. Και συγκεκριμένα, στο πιο φιλόδοξο φιλανθρωπικό εγχείρημα όλων των εποχών, το Ιδρυμα «Μπιλ και Μελίντα Γκέιτς», το οποίο διαχειρίζεται μαζί με τη σύζυγό του. Ο Μπιλ Γκέιτς έχτισε την αμύθητη περιουσία του αναπτύσσοντας προγράμματα λογισμικού για προσωπικούς υπολογιστές (PC) και δικαίως θεωρείται ο άνθρωπος που συνέβαλε καθοριστικά στη διάδοση της χρήσης τους στον αναπτυγμένο κόσμο. Η φράση «ένας υπολογιστής σε κάθε σπίτι» συμπυκνώνει το όραμα του μεγιστάνα της πληροφορικής από την εφηβική ήδη ηλικία του. Γιος πετυχημένου και ευκατάστατου δικηγόρου του Σιάτλ, ο Γκέιτς έφτιαξε το πρώτο πρόγραμμα για τους υπολογιστές της εποχής εκείνης στα 13 του χρόνια. Είχε την οξυδέρκεια να αντιληφθεί νωρίς την κατεύθυνση που θα ακολουθούσαν τα πράγματα στο πεδίο της πληροφορικής, επικεντρώθηκε στον στόχο, και βοηθούμενος και από την ανεπάρκεια και τα λάθη των ανταγωνιστών του (όπως παραδέχεται και ο ίδιος) πέτυχε να κυριαρχήσει στη βιομηχανία λογισμικού καθορίζοντας σε μεγάλο βαθμό της εξελίξεις.

Με τον σημερινό διευθύνοντα σύμβουλο της Microsoft Στιβ Μπάλμερ γνωρίστηκαν και έγιναν φίλοι όταν διέμεναν στο ίδιο όροφο εστίας του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ το 1973. Από αύριο το πρωί ο Μπάλμερ θα είναι ουσιαστικά το «αφεντικό» στο γιγαντιαίο campus της εταιρείας στο Ρέντμοντ, παρ’ ότι ο Μπιλ Γκέιτς θα διατηρεί τη θέση του προέδρου του διοικητικού συμβουλίου και θα ασχολείται με ειδικά τεχνολογικά πρότζεκτ. Βέβαια δεν θα πάει πολύ μακριά… Το σπίτι του απέχει μόλις λίγα λεπτά με το αυτοκίνητο.

Πριν από λίγες ημέρες πρωτοσέλιδο δημοσίευμα της «Wall Street Journal» έφερε στο φως πληροφορίες για τις έντονες συγκρούσεις ανάμεσα στους δύο άνδρες, οι οποίες καθόρισαν τις εξελίξεις στον γίγαντα του λογισμικού. Αναφέρθηκε συγκεκριμένα σε περιστατικό του 2000, όταν σύμφωνα με μαρτυρία ο Γκέιτς εγκατέλειψε εξοργισμένος μια σύσκεψη έπειτα από έντονη λογομαχία που είχε με τον Μπάλμερ. Η ηρεμία φαίνεται ότι επανήλθε ένα χρόνο αργότερα, όταν ύστερα από δείπνο των δύο συνεταίρων ο Γκέιτς αναγνώρισε στον Μπάλμερ τον πρώτο λόγο για τη διοίκηση. «Δεν θα τον χρειαστώ για τίποτε»… ήταν το χιουμοριστικό σχόλιο του Μπάλμερ για τη σχέση του με τον Γκέιτς από αύριο το πρωί.

Στο Χάρβαρντ ο Γκέιτς αφιέρωσε σημαντικό τμήμα του χρόνου του στην τελειοποίηση των γνώσεών του στον προγραμματισμό των ηλεκτρονικών υπολογιστών. Υστερα από δύο χρόνια παράτησε το φημισμένο πανεπιστήμιο και μεταφέρθηκε στο Αλμπουκέρκι του Νέου Μεξικού. Εκεί «έστησε» τη Μicrosοft το 1975 μαζί με τον παιδικό του φίλο Πολ Αλεν. Η χρονιά-σταθμός για την εταιρεία των δύο φίλων ήταν το 1980, όταν η Microsoft υπέγραψε συμφωνία με την ΙΒΜ για την εξέλιξη του λειτουργικού συστήματος που έγινε γνωστό ως MS-DOS. Η Microsoft εισήχθη στο χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης το 1986. Την πρώτη ημέρα που τέθηκε σε διαπραγμάτευση, η μετοχή της εταιρείας «πέταξε» από τα 21 στα 28 δολάρια. Ενα χρόνο αργότερα ο Γκέιτς έγινε σε ηλικία 31 ετών ο νεότερος αυτοδημιούργητος εκατομμυριούχος.

Ενδεικτικό της επιτυχίας που είχε η Μicrosοft, αλλά και της σταδιακής κυριαρχίας της στον τομέα του λογισμικού, είναι ότι ορισμένοι ανταγωνιστές της συνεδρίαζαν ήδη από το 1992 για να μοιραστούν προβληματισμούς για την αντιμετώπιση του «φαινομένου». Οι καταγγελίες τους για μονοπωλιακές πρακτικές της Microsoft συνεχίζονται ακόμη και σήμερα, παρ’ ότι η δικαστική διαμάχη που ξέσπασε για τη διάσπαση της εταιρείας δεν απέφερε το επιθυμητό για εκείνους αποτέλεσμα στις ΗΠΑ. Αντίθετα στην Ευρώπη οι προσφυγές και οι διαμαρτυρίες των ανταγωνιστών της Microsoft οδήγησαν την τελευταία τριετία σε πρόστιμα δισεκατομμυρίων δολαρίων από την ΕΕ. Σε πρόσφατη συνέντευξη στο BBC ο ιδρυτής του γίγαντα του λογισμικού παραδέχθηκε ότι η Microsoft ωφελήθηκε από τις λάθος διοικητικές αποφάσεις που λάμβαναν οι περισσότεροι ανταγωνιστές της. Τον Ιανουάριο του 1993 η χρηματιστηριακή αξία της Microsoft είχε ήδη ξεπεράσει αυτήν της κραταιάς ΙΒΜ.

Το 1995 ήταν άλλη μια χρονιά-σταθμός για τον ίδιο και την εταιρεία. Τον Μάιο ο Γκέιτς έστειλε εταιρικό σημείωμα στα ανώτερα στελέχη της επιχείρησης, στο οποίο ανήγαγε το Διαδίκτυο σε πρώτη προτεραιότητα των δραστηριοτήτων της. Τον Αύγουστο παρουσίασε το λειτουργικό σύστημα Windows 95 εγκαινιάζοντας μια μεγάλη προωθητική καμπάνια. Αμέσως μετά έφυγε για διακοπές στην Κίνα. Ηταν η δεύτερη φορά μέσα σε είκοσι χρόνια που έκανε κανονικές διακοπές. Τον Οκτώβριο είχαν πουληθεί επτά εκατομμύρια αντίτυπα και η Microsoft σημείωνε αύξηση κερδών 58% σε ετήσια βάση. Την ίδια χρονιά το περιοδικό «Forbes» ανακήρυξε τον Γκέιτς τον πλουσιότερο άνθρωπο στον πλανήτη, μια «θέση» που διατήρησε για 13 συνεχόμενα χρόνια.

Το Ιδρυμα «Μπιλ και Μελίντα Γκέιτς», στο οποίο θα αφιερώσει στο εξής το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου του, ιδρύθηκε το 2000. «Προτίθεμαι να επιστρέψω το 98% της προσωπικής μου περιουσίας πίσω στην κοινωνία» δήλωσε κατά την ίδρυση του φιλανθρωπικού οργανισμού, ο οποίος έχει στόχο «τον περιορισμό των ανισοτήτων στις Ηνωμένες Πολιτείες και σε όλον τον κόσμο».

Μιλώντας τα Χριστούγεννα του 2001 ενώπιον των 151 πρώτων υποτρόφων του ιδρύματος στο Πανεπιστήμιο Κέιμπριτζ της Βρετανίας αποκάλυψε ορισμένες κρυφές πτυχές της προσωπικότητας και του χαρακτήρα του. «Οταν ξεκίνησα μαζί με φίλους για να “στήσουμε” τη Microsoft, δεν είχα διανοηθεί ότι οι δραστηριότητές μου θα μου απέφεραν μια τόσο μεγάλη περιουσία. Ο κόσμος με θεωρεί επιχειρηματία. Και εκ των πραγμάτων είμαι επιχειρηματίας, αλλά όχι σαν τους άλλους. Γιατί όταν ξεκίνησα η δημιουργία λογισμικού αποτελούσε για μένα αυτοσκοπό. Δεν ήξερα και δεν με ενδιέφερε ποιες θα ήταν οι οικονομικές προεκτάσεις της ενασχόλησής μου» ανέφερε χαρακτηριστικά και απολογήθηκε επειδή δεν έδρασε νωρίτερα: «Οταν ήμουν έφηβος οι γονείς μου μού μίλησαν για τα ζητήματα αυτά, αλλά κανείς δεν μου μίλησε για την ελονοσία. Γνώρισα τη λέπρα από τη Βίβλο. Ως τη δεκαετία του 1990 δεν γνώριζα τις τεράστιες διαστάσεις που εξακολουθούν να έχουν σε ορισμένες περιοχές του πλανήτη αυτές οι ασθένειες». Λίγους μήνες αργότερα, τον Σεπτέμβριο του 2002, απέκτησε με τη σύζυγό του Μελίντα το τρίτο τους παιδί, τη Φοίβη Αντελ Γκέιτς.

Ο Γκέιτς τοποθέτησε στο ίδρυμα δισεκατομμύρια δολάρια από την προσωπική του περιουσία και με τη στήριξη φίλων του, όπως ο δισεκατομμυριούχος επενδυτής Γουόρεν Μπάφετ, δεν άργησε να γίνει ο μεγαλύτερος φιλανθρωπικός οργανισμός στον πλανήτη. Σήμερα, στα 52 του χρόνια, ο Γκέιτς δεν είναι πλέον ο πλουσιότερος άνθρωπος στον πλανήτη στη λίστα του «Forbes». Βρίσκεται στην τρίτη θέση, πίσω από τον Μπάφετ και τον μεξικανό μεγιστάνα των τηλεπικοινωνιών Κάρλος Σλιμ. Ο ίδιος θεωρεί ότι «ο μεγάλος πλούτος φέρνει μεγάλες ευθύνες» και οι βασικοί του στόχοι είναι στο εξής η ανακάλυψη νέων εμβολίων και η χρηματοδότηση σειράς προγραμμάτων στον αναπτυσσόμενο κόσμο. Για την ώρα, οι πάντες στον κόσμο της πληροφορικής και του Διαδικτύου αναρωτιούνται ποιος θα είναι ο «επόμενος Μπιλ Γκέιτς».