Από την εφημερίδα: “Καθημερινή” – 04/05/2008

Οικονομικά, εργασιακό και εταιρική επωνυμία ζητούν άμεσα λύση

Μπορεί ο σκόπελος του μάνατζμεντ στο «μέτωπο» του ΟΤΕ να έχει ξεπεραστεί, ωστόσο έως την Παρασκευή το βράδυ παρέμεναν ανοιχτά τρία, τουλάχιστον, κρίσιμα ζητήματα, τα οποία έπρεπε να διευθετηθούν μεταξύ του ελληνικού Δημοσίου και της Deutsche Τelekom (D.T.). Η αρχική συμφωνία που παρουσιάστηκε στη συνεδρίαση της Κυβερνητικής Επιτροπής την περασμένη Τετάρτη συνιστούσε μόνον το περίγραμμα, ενώ απουσίαζαν οι λεπτομέρειες. Και όπως συνηθίζεται να λέγεται σε αυτές τις περιπτώσεις, «ο διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρειες».

Οι «ύφαλοι»

Σύμφωνα με αξιόπιστες πηγές, τρεις είναι οι «ύφαλοι» που θα απασχολούσαν αυτό το Σαββατοκύριακο την ελληνική κυβέρνηση και την D.T.:

1. To οικονομικό τίμημα για τη μεταβίβαση του 3% των μετοχών του ΟΤΕ, κυριότητας Δημοσίου, στην D.T. Η ελληνική πλευρά ζητεί τίμημα άνω των 28 ευρώ ανά μετοχή, αλλά θεωρείται σίγουρο ότι το αίτημα αυτό θα «μεταφραστεί» σε μια ενδιάμεση τιμή που θα κυμαίνεται μεταξύ 26 και 28 ευρώ. Η Γερμανοί εκφράζουν δυσφορία για το «υπερτίμημα πάνω στο υπερτίμημα» που ήδη έχουν προσφέρει, αλλά για την ελληνική πλευρά είναι «θέμα τιμής» να αγοραστούν μετοχές πάνω από τα 26 ευρώ που προσφέρθηκαν για τις μετοχές που είχε στην κατοχή της η MIG. Ο πρόεδρος του ΟΤΕ κ. Π. Βουρλούμης εμφανίζεται αρνητικός σε ένα υψηλότερο υπερτίμημα για το Δημόσιο. Ο ίδιος φέρεται να έχει πει ότι το επιπλέον υπερτίμημα προσδίδει στη συμμαχία OTE – D.T. οικονομικό χαρακτήρα, ενώ θα έπρεπε να έχει στρατηγικό χαρακτήρα. Επιπλέον, ένα υψηλότερο υπερτίμημα μπορεί να δυσαρεστήσει περαιτέρω τους μετόχους μειοψηφίας, οι μετοχές των οποίων διαπραγματεύονται σε τιμές μεταξύ 18 – 20 ευρώ. Σύμφωνα με κυβερνητικούς παράγοντες, στην ίδια κατηγορία εντάσσεται και το θέμα μιας μελλοντικής μεταβίβασης ενός επιπλέον 5% των μετοχών ΟΤΕ κυριότητας Δημοσίου στην D.T. Πρόκειται για το λεγόμενο put optioτο οποίο επίσης απασχολεί πολύ τις δύο πλευρές, κυρίως σε ό,τι αφορά την τιμή εξάσκησής του. Είναι σίγουρο ότι η μεταβίβαση αυτή, αν και όταν γίνει, θα συνδεθεί με τη χρηματιστηριακή τιμή της μετοχής του ΟΤΕ, αλλά η ελληνική κυβέρνηση αποσκοπεί να εξασφαλίσει από τώρα ένα σημαντικό υπερτίμημα.

2. Η εξασφάλιση των εργασιακών σχέσεων. Το δεύτερο κορυφαίο θέμα για την κυβέρνηση είναι η εξασφάλιση των θέσεων εργασίας στον ΟΤΕ και των εργασιακών σχέσεων εν γένει. Η κυβέρνηση θέλει να αποφύγει ένα πόλεμο με τα συνδικάτα λόγω κινήσεων του διευθύνοντος συμβούλου που θα ορίζει η γερμανική πλευρά. Η διοίκηση του ΟΤΕ δεν έχει λάβει θέση, καθώς βρίσκεται επί ποδός πολέμου με τους συνδικαλιστές της ΟΜΕ-ΟΤΕ. Πάντως, ο κ. Βουρλούμης θα μπορούσε να συζητήσει κάποια εργασιακά θέματα με τους συνδικαλιστές, αλλά όχι κάτω από την απειλή απεργιακών κινητοποιήσεων.

3. Η μετονομασία (rebranding) της Cosmote. Kαθώς η ελληνική πλευρά εμφανίζεται αμετάπειστη στη μετονομασία του ΟΤΕ, οι Γερμανοί εμφανίζονται αμετάπειστοι στο θέμα της μετονομασίας της θυγατρικής του Cosmote. Η D.T. θέλει την άμεση μετονομασία της Cosmote σε T-Mobile -δηλαδή στην ονομασία όλων των θυγατρικών τους με δραστηριότητες στην κινητή. Αυτό προσδίδει σημαντικές συνέργειες σε επίπεδο marketing και προμηθειών. Στην πρόθεση αυτή των Γερμανών, σύμφωνα με αξιόπιστες πληροφορίες, αντιτίθεται και ο πρόεδρος του ΟΤΕ κ. Π. Βουρλούμης. Ως ενδιάμεση λύση προτείνεται να μην υπάρξει αλλαγή για την επόμενη χρονιά, όσο θα παραμένει πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του ΟΤΕ ο κ. Βουρλούμης.

Κρίσιμο 48ωρο

Τα παραπάνω «καυτά» θέματα αναμένεται να συζητηθούν μέσα στο Σαββατοκύριακο και αφού οι Γερμανοί κάνουν τις παρατηρήσεις τους επί του σχεδίου που τους παρουσίασε η ελληνική πλευρά την περασμένη Πέμπτη. Η απάντηση των Γερμανών αναμενόταν μέχρι το βράδυ της Παρασκευής ή το πρωί του Σαββάτου. Στη διάρκεια του Σαββατοκύριακου τα θέματα αυτά θα συζητιούνταν από τους συμβούλους, με στόχο να υπάρξει κοινό κείμενο αύριο Δευτέρα ή το αργότερο την Τρίτη που συνεδριάζει η Κυβερνητική Επιτροπή. Το κοινό κείμενο, εφόσον υπάρξει, έχει προγραμματιστεί να επικυρωθεί την ερχόμενη Δευτέρα ή Τρίτη σε συνάντηση του υπουργού Οικονομίας κ. Αλογοσκούφη και του αντιπροέδρου της D.T. κ. Καρλ-Γκέρχαρντ Αϊκ.

Στελέχη της κυβέρνησης ανέφεραν την περασμένη Παρασκευή πως «ό,τι είναι να γίνει θα πρέπει να ολοκληρωθεί μέσα στην ερχόμενη εβδομάδα». Σημείωναν επίσης, ότι τα σημαντικά θέματα που «ναρκοθετούσαν» μια ενδεχόμενη συμφωνία έχουν ξεπεραστεί.

Τα αδύνατα σημεία που αναδείχθηκαν από τις διαπραγματεύσεις για την πώληση

Μπορεί η συμφωνία ολοκλήρωσης του deal για τον ΟΤΕ να έχει φτάσει «στο παρά πέντε», όμως η όλη διαδικασία των διαπραγματεύσεων ανέδειξε μια σειρά από αδυναμίες, οι οποίες θα πρέπει να προβληματίσουν έντονα την ελληνική πλευρά. Ενδεικτικό είναι το παράδειγμα της απουσίας ξεκάθαρης «γραμμής» στην αρχή των συζητήσεων. Η αδυναμία αυτή φάνηκε κυρίως στο μείζον θέμα των αρμοδιοτήτων του προέδρου του ΟΤΕ, που λίγο έλειψε να κοστίσει την είσοδο του Γερμανού επενδυτή στον οργανισμό.

Την αρνητική αυτή κατάσταση λέγεται ότι κατέστησαν ακόμη πιο δύσκολη οι τρεις σύμβουλοι που επιλέχθηκαν, Credit Suisse, UBS και Eurobank, οι οποίοι, στην αρχή τουλάχιστον, δεν φέρονται να είχαν «δουλέψει» όσο έπρεπε το project. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που ισχυρίζονται ότι τις διαπραγματεύσεις, κατ’ ουσίαν, πραγματοποιούσαν οι αρμόδιοι υπουργοί Οικονομικών κ. Γ. Αλογοσκούφης και Επικοινωνιών κ. Κ. Χατζηδάκης με τον αντιπρόεδρο της Deutsche Telekom, κ. Καρλ-Γκέρχαρντ Αικ.

Σ’ αυτό όμως συντέλεσε καθοριστικά το γεγονός ότι από τις 20 Μαρτίου που ξεκίνησαν οι διαπραγματεύσεις δημοσίου και D.T., δεν υπήρξε ένα κέντρο αποφάσεων από την πλευρά της κυβέρνησης. Αντίθετα υπήρχαν διαφορετικές κατευθύνσεις που παρέχονταν από περισσότερα του ενός κυβερνητικά κέντρα, με αποτέλεσμα να είναι μεταξύ τους τόσο διαφοροποιημένες, γεγονός που καθιστούσε ακόμη περισσότερο «ευθυνόφοβους» τους συμβούλους.

Στη λύση αυτού του γόρδιου δεσμού συνέβαλε τελικώς αρμόδιο στέλεχος του υπουργείου Οικονομίας, το οποίο για αρκετό καιρό βρισκόταν εκτός διαδικασίας. Καθοριστική επίσης ήταν και η στάση του προέδρου του ΟΤΕ, κ. Παναγή Βουρλούμη. Ο τελευταίος υπέδειξε ότι είναι καταστροφική η δημιουργία δύο κέντρων αποφάσεων και διοίκησης σε μια επιχείρηση και ότι είναι συνετό, μεταξύ δύο ίσων μετόχων, εκείνος με τη μεγαλύτερη εξειδίκευση στο αντικείμενο να αναλάβει να την «τρέξει».

Οι κινήσεις αυτές εκτιμάται ότι άλλαξαν το κλίμα των συζητήσεων μεταξύ των συμβούλων των δύο πλευρών οι οποίες είχαν κινδυνεύσει να «τιναχθούν στον αέρα» με την αμετακίνητη ελληνική θέση περί «βέτο του προέδρου του ΟΤΕ στις αποφάσεις του διευθύνοντος συμβούλου». Και προς την κατεύθυνση αυτήν καθοριστική ήταν και η συναίνεση που έδειξε το σύνολο των μελών της Κυβερνητικής Επιτροπής.

Τώρα, έτσι όπως προωθείται η συμφωνία, ουσιαστικά οδηγούμαστε σε επανάληψη του μοντέλου διοίκησης του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών «Ελ. Βενιζέλος» και στον ΟΤΕ. Με τον τρόπο αυτόν, η συμπολίτευση εκτιμά ότι θα άρει την όποια κατηγορία της αξιωματικής αντιπολίτευσης περί… «εθνικής μειοδοσίας».

Ο πρόεδρος του ΟΤΕ θα μπορεί να φέρει θέματα προς συζήτηση και έγκριση στο Δ.Σ. εφόσον το κρίνει σκόπιμο. Ωστόσο, τα θέματα που θα μπορεί να θέσει υπό την κρίση του Δ.Σ. θα περιγραφούν στη συμφωνία των δύο μετόχων και θα άπτονται συγκεκριμένων τομέων λειτουργίας της επιχείρησης – π.χ. διάλυση της εταιρείας, εταιρικό μετασχηματισμό της (συγχώνευση, απόσχιση δραστηριότητας), μεταβολή ποσοστών συμμετοχής, αρμοδιότητες του διευθύνοντος συμβούλου κ.λπ. Η ακριβής λίστα των θεμάτων που θα μπορεί να προκαλέσει την παρέμβαση του προέδρου του ΟΤΕ είναι ένα ακόμη αντικείμενο διαπραγμάτευσης.

Ποιο είναι το καινούργιο «αφεντικό» που έρχεται από τη Γερμανία…

Η Deutsche Telekom (D.T.) είναι η μεγαλύτερη εταιρεία τηλεπικοινωνιών στην Ευρώπη και η 3η ή 4η στον κόσμο, από άποψη εσόδων. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι δεν έχει προβλήματα, ειδικά στην εγχώριά της (γερμανική) αγορά. Η εταιρεία είναι αντιμέτωπη με ισχυρό ανταγωνισμό και ως κυρίαρχος πάροχος στη γερμανική αγορά, χάνει μερίδιο. Οι εναλλακτικοί της χώρας, ροκανίζουν το μερίδιό της στο παραδοσιακό πεδίο της σταθερής τηλεφωνίας, όπως ακριβώς συμβαίνει με τον ελληνικό ΟΤΕ και γενικότερα σε όλες τις χώρες της Ε.Ε. όπου αναδύθηκε ο ανταγωνισμός. Ωστόσο η D.T. ξεπερνά την κρίση στην εσωτερική της αγορά, επενδύοντας στο εξωτερικό. Η εταιρεία έχει δημιουργήσει πάνω από 46 θυγατρικές οι οποίες δραστηριοποιούνται από τη σταθερή τηλεφωνία μέχρι την κινητή και την παροχή υπηρεσιών προστιθέμενης αξίας σε μεγάλους εταιρικούς πελάτες. Πλέον πάνω από το 50% των εσόδων του γερμανικού ομίλου προέρχονται από το εξωτερικό καθώς εκεί βρίσκεται η πλειονότητα των πελατών της στην κινητή τηλεφωνία. Αυτή τη στιγμή διαθέτει (στοιχεία τέλος 2007) περίπου 36 εκατ. πελάτες κινητής στη Γερμανία και άλλα 84 εκατ. πελάτες στη Βρετανία, τις ΗΠΑ, την Ουγγαρία, στην Πολωνία, στην Ολλανδία κ.α.

Μερίδια αγοράς

Αντίθετα με ό,τι ισχύει στην κινητή, η κυρίαρχη παρουσία της D.T. στη σταθερή τηλεφωνία αφορά την γερμανική αγορά. Πάνω από το 80% των συνολικών πελατών της βρίσκονται στη συγκεκριμένη αγορά, στην οποία όμως χάνει μερίδιο αγοράς. Οι συνδέσεις σταθερής το 2007 μειώθηκαν κατά 6,2% φτάνοντας τα 36,4 εκατ. συνδέσεις στη Γερμανία και τα 5,5 εκατ. εκτός Γερμανίας. Σημειώνεται ότι η γερμανική εταιρεία ελέγχει τον αντίστοιχο ΟΤΕ της Ουγγαρίας, των Σκοπίων, της Κροατίας και της Σλοβακίας. Σαν συνέπεια, ένας «γάμος» με τον ΟΤΕ θα προσθέσει τους κυρίαρχους τηλεπικοινωνιακούς παρόχους της Ελλάδας και Ρουμανίας.

Το 2007 η εταιρεία απασχολούσε 244.000 εργαζόμενους, οι οποίοι εκπροσωπούνται από τους πιο «σκληρούς» συνδικαλιστές του γερμανικού συνδικαλιστικού κινήματος. Οι ίδιοι διαθέτουν εκπροσώπηση στα δύο μεγαλύτερα όργανα διοίκησης της επιχείρησης, αλλά το 2005 δεν δίστασαν να συμφωνήσουν σε μείωση των μισθών τους. Η D.T. τα τελευταία χρόνια προχώρησε σε αναδιάρθρωση των δραστηριοτήτων της με την πώληση θυγατρικών εταιρειών σε χώρες όπου είτε δεν είχε τον έλεγχο της θυγατρικής εταιρείας, είτε ήταν μικρής οικονομικής σημασίας για την ίδια. Η κίνηση όμως ένταξης του ΟΤΕ στο ενεργητικό της, θα αυξήσει τους πελάτες της εταιρείας κατά περίπου 15% -θα πλησιάσει τα 180 εκατ. πελάτες σταθερής και κινητής τηλεφωνίας- και κυρίως θα της προσφέρει πρόσβαση στην περιοχή με τους υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης στην Ευρώπη. Επιπλέον, η συνεισφορά των περίπου 7 δισ. ευρώ που αναμένει για φέτος ο ΟΤΕ, θα καταστήσει την εταιρεία ενδεχομένως τη δεύτερη μεγαλύτερη του κόσμου, πίσω από τη Vodafone. Η εταιρεία για το 2007 είχε έσοδα 63 δισ. ευρώ, κέρδη EBITDA 16,9 δισ. ευρώ και καθαρά κέρδη 0,6 δισ. ευρώ. Η εταιρεία υποστηρίζει ότι τα κέρδη EBITDA χωρίς τις έκτακτες χρεώσεις ανήλθαν σε 19 δισ. ευρώ και τα καθαρά κέρδη σε 3,0 δισ. ευρώ.